25 kwietnia 2018

Borelioza

BORELIOZA – CO TO JEST?

Borelioza, określona inaczej chorobą z Lyme oraz krętkowicą kleszczową jest dolegliwością znaną dopiero od niedawna. Borelioza to groźne schorzenie wywoływane jest przez bakterie Borrelia burgdorferi odkryte w 1982 roku przez W. Burgdorfera. Obok babeszjozy i anaplazmozy, boreliozę przenoszą zarażone krętkami kleszcze i dotyczy ona zarówno ludzi jak i zwierząt. W Polsce niemal co trzeci kleszcz jest zakażony którymś z patogenów, dlatego nigdy nie należy lekceważyć ich obecności.

BORELIOZA – OBJAWY

Wyodrębniamy trzy fazy kliniczne boreliozy:

  • wczesną miejscową (ograniczoną),
  • wczesną rozsianą,
  • późną.

Pierwszym objawem boreliozy u ponad połowy pacjentów jest bardzo charakterystyczny rumień, tj. wysypka wyglądem przypominająca tarczę strzelniczą. Punkt ugryzienia przez kleszcza jest zaczerwieniony, a wokół niego występuje niezaatakowany wysypką okrąg. Całość zmiany zamyka kolisty rumień, który wraz z rozwojem choroby wędruje coraz dalej, osiągając nawet 15 cm średnicy. Rumień zauważalny jest na skórze między 7 a 14 dniem od momentu ukąszenia. W pewnych przypadkach, gdy zarażony krętkami kleszcz ukąsi np. płatek ucha czy sutek pojawić się możę pseudochłoniak boreliozowy – naciek zapalny, który z reguły nie daje dolegliwości bólowych.

Nieleczony rumień utrzymuje się na skórze do 30 dni. Po tym czasie istnieje możliwość przedostania się bakterii do krwi, a stamtąd niedaleka droga do zaatakowania praktycznie każdego narządu wewnętrznego. Dochodzi wówczas do rozpoczęcia drugiej, późnej fazy klinicznej choroby. Boreliozę skórną leczy się antybiotykami doustnymi zaleconymi przez lekarza.

BORELIOZA – PÓŹNE OBJAWY

W sytuacji, gdy wywołujące boreliozę krętki Borrelia burgdorferi przedostaną się do krwi, może dojść do zajęcia wielonarządowego w ciele człowieka. Wówczas bardzo trudno jest zdiagnozować boreliozę, ponieważ niemal każdy pacjent ma nieco inny zestaw objawów. Choroba z Lyme często atakuje stawy (zazwyczaj duże), jak staw kolanowy czy skokowy. Bardzo często bóle stawów występują wraz z objawami grypy i mają predyspozycje do nawrotów. Organizm, który walczy z infekcją jest na tyle osłabiony przez boreliozę, że często u chorego spada masa ciała i wypadają włosy. Oprócz tego może pojawić się ciągłe zmęczenie, ociężałość oraz napady bezsenności. Chorzy skarżą się również na dotkliwe drętwienie kończyn a nawet koniuszka języka, co może prowadzić do zaburzeń zmysłu smaku. Borelioza może również powodować objawy infekcji w postaci dreszczy, potu, uderzenia gorąca, które mogą wskazywać na przeziębienie lub grypę. Przewlekła borelioza jest najbardziej niebezpieczna.

BORELIOZA NEUROTYCZNA, NEUROBORELIOZA

Najbardziej niebezpieczne są krętki, które zaatakowały ośrodkowy układ nerwowy. Mówimy wówczas o neuroboreliozie. W najcięższych przypadkach może dojść do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz mózgu. Podobnie jak przy zakażeniu opon mózgu innymi drobnoustrojami, borelioza neurotyczna może objawiać się:

  • silnymi bólami głowy,
  • sztywnością karku,
  • nudnościami i wymiotami.
  • Choroba z Lyme atakuje również nerwy twarzowe odpowiedzialne za prawidłową mimikę – w tym przypadku chory może mieć problemy z zamknięciem powieki czy opadającym kącikiem ust.
  • Przy neuroboreliozie możliwe jest również naruszenie nerwów odpowiedzialnych za prawidłowe widzenie, częstym objawem może być więc nadwrażliwość na światło i przemijające zaburzenia wzroku,
  • upośledzenie słuchu,
  • depresja,
  • zaburzenia koncentracji,
  • psychoza,
  • padaczka.

Niestety niektórzy lekarze ignorują wystepujące u pacjenta objawy, nie potrafiąc ich prawidłowo rozpoznać, borelioza może być przyczyną depresji, huśtawki nastrojów, nadmiernej drażliwości i zaburzeń koncentracji.

BORELIOZA – INNE OBJAWY

Borelioza oprócz wyżej wymienionych objawów może również występować w postaci:

  • zapalenia mięśnia sercowego: objawia się ono zaburzeniami rytmu serca, które mogą stanowić zagrożenie dla życia. Zapaleniu towarzyszą często bóle w klatce piersiowej, skoki ciśnienia, a nawet (czasem) uszkodzenie budowy mięśnia sercowego;
  • dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: refluks, ból brzucha, zaparcia biegunki;
  • zapalenie pęcherza;
  • problem z regularnym miesiączkowaniem;
  • zaburzenia potencji (rzadko).

Wszystkie typy boreliozy leczy się antybiotykiem.  Gdy borelioza atakuje narządy trudno jest na to wpaść. Trzeba umieć rozróżnić najważniejsze postaci skórne choroby, ponieważ w takim stadium leczenie przynosi największe efekty. Borelioza jest chorobą w większości przypadków całkowicie uleczalną, pod warunkiem, że zostanie wcześnie zdiagnozowana.

BORELIOZA – PROFILAKTYKA

Nadal nie wynaleziono szczepionki na boreliozę. W związku z tym należy szczególnie uważać na obecność kleszczy w okolicy – po każdej wizycie w terenach leśnych czy spacerze po łące najlepiej dokładnie obejrzeć siebie i bliskich, szczególnie uważając na miejsca w okolicy pachwin. W tych miejscach skóra jest o wiele cieńsza i szczególnie narażona na działanie kleszczy. Ponadto należy zadbać również o zwierzęta domowe. Zauważonego na ciele kleszcza należy niezwłocznie wyciągnąć pęsetą, uważając przy tym, by w skórze nie został aparat gębowy. Kleszcze są wyjątkowo odporne na rozgniatanie, najlepiej więc pozbyć się ich przy pomocy wysokoprocentowego alkoholu. Pierwsze symptomy skórne w formie charakterystycznego rumienia należy jak najszybciej zgłosić lekarzowi – boreliozę łatwiej wyleczyć w jej pierwszym stadium.